ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΝ

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ/ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ

Η φύση της δυσλεξίας ως διαταραχή μάθησης είναι πολύπλοκη και σύνθετη. Οι δυσκολίες της εμμένουν στο χρόνο και όταν δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά μπορεί να επιφέρουν αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχοσύνθεση του παιδιού αλλά και προβλήματα κατά την ενήλικη ζωή του. Η δυσλεξία συσχετίζεται ολοένα και περισσότερο με δευτερογενή προβλήματα συμπεριφοράς, συναισθηματικές διαταραχές και χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο.Η επιτυχής αντιμετώπιση της εξαρτάται από όλους τους φορείς που εμπλέκονται στη μάθηση και στην ανάπτυξη του παιδιούόπως η οικογένεια, το σχολείο και η ευρύτερη κοινότητα.Όταν η δυσλεξία δεν εντοπίζεται και δεν εξηγείται στους εμπλεκόμενους φορείς ο μαθητής αποθαρρύνεται και εξουθενώνεται από τις προσπάθειες που καταβάλλει μέσα στο σχολείο και γενικά στη ζωή του. Όταν η αποτυχία ενός μαθητή ερμηνεύεται λαθεμένα με «ταμπέλες» όπως, κουτός, αδιάφορος ή τεμπέλης οι επιπτώσεις της στον ψυχικό κόσμο και στα κίνητρα του μπορεί να είναι καταστροφικές.

Η δυσλεξία σχετίζεται με την ύπαρξη προβλημάτων συμπεριφοράς,τα οποία μπορεί να εκδηλώνονται με επιθετικότητα, απάθεια ή εσωστρέφεια. Ένας μαθητής με δυσλεξία που δεν έχει τη δυνατότητα να έχει μια κοινωνική θέση μέσα στην τάξη, επειδή δεν τα καταφέρνει στα μαθήματα, μπορεί να τραβήξει την προσοχή ή να αντιδράσει με επιθετικότητα ή απόσυρση. Όμως αυτό τον απομακρύνει περισσότερο από την υπόλοιπη τάξη και τις λειτουργίες της και τροφοδοτεί τον φαύλο κύκλο της σχολικής αποτυχίας.Η επιθετικότητα και τα προβλήματα συμπεριφοράς των παιδιών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες αποδίδονται στην ανάγκη τους να αποσπάσουν την προσοχή και το ενδιαφέρον των άλλων. Από την άλλη πλευρά, η συναισθηματική απόσυρση και η παθητικότητα ορισμένων παιδιών με τέτοιου τύπου δυσκολίες μαρτυρούν την απογοήτευση τους από τις αρνητικές τους εμπειρίες στο χώρο του σχολείου, την έλλειψη αυτοπεποίθησης και τη διαμόρφωση μιας αρνητικής έννοιας του εαυτού.

Η κοινωνική εξέλιξη των παιδιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μάθηση όπως επίσης και οι διαπροσωπικές τους σχέσεις παρουσιάζουν προβλήματα καθώς συνήθως συνήθως αγνοούνται και κρίνονται αρνητικά από τις ομάδες των συνομηλίκων. Οι ίδιοι δεν μπορούν να προσαρμόσουν το λόγο τους στις ανάγκες της συζήτησης και κατά συνέπεια δημιουργούνται προβλήματα στην επικοινωνία τους με τους άλλους. Αργότερα ως έφηβοι, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα κοινωνικής ανάπτυξης, κυρίως λόγω της χαμηλής τους δημοτικότητας και αυτοπεποίθησης. Η φτωχή ικανότητα να ερμηνεύουν ορθά και με συνεπή τρόπο τα ερεθίσματα και τις νύξεις που εμφανίζονται σε κάθε κοινωνική περίσταση και η  δυσκολία χρήσης της γλώσσας έχουν ως αποτέλεσμα να υστερούν στις κοινωνικές δεξιότητες.Οι ελλειμματικές κοινωνικές δεξιότητες και η χαμηλή κοινωνική αντίληψη δημιουργούν συχνά σημαντικά προβλήματα όπως είναι η αρνητική αυτόεικόνα, η οποία οδηγεί σε φτωχές κοινωνικές επαφές και απομόνωση, που με τη σειρά τους επιδεινώνουν το επίπεδο της ήδη χαμηλής αυτοεκτίμησης.

Όσο αφορά την συναισθηματική εξέλιξη, τα παιδιά με δυσλεξία βιώνουν σημαντικά περισσότερα αρνητικά και σημαντικά λιγότερα θετικά συναισθήματα σε σχέση με τους  συνομηλίκους τους. Τα αρνητικά συναισθήματα είναι μάλιστα ισχυρά και δεν τους βοηθούν να ενεργοποιηθούν και να προσπαθήσουν περισσότερο.Η ματαίωση που βιώνουν τα δυσλεξικά παιδιά και η συνεχής προσπάθεια που καταβάλλουν για να επιτύχουν μια καλή σχολική επίδοση είναι πηγές ψυχολογικής πίεσης για το άτομο που αδυνατεί να ανταποκριθεί σε καθήκοντα της καθημερινής του ζωής. Αν σκεφτούμε πως χρειάζονται και πολύ περισσότερο χρόνο για να ανταπεξέλθουν στα σχολικά καθήκοντα και στις υπόλοιπες δραστηριότητες σε σχέση με τα παιδιά χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες καταλαβαίνουμε πως το στρες που βιώνουν κατά την είσοδο τους στο σχολείο αλλά και σε όλη τη διάρκεια του είναι έντονο και μπορεί να επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή του ατόμου.

Η δυσλεξία είναι πιθανό να έχει αρνητικές συνέπειες στη προσωπική ζωή του ατόμου κατά την ενήλικη ζωή, να επηρεάζει τον επαγγελματικό τομέα και τις κοινωνικές και διαπροσωπικές του σχέσεις και να παρουσιάζει δυσκολίες στο να φέρει εις πέρας τις υποχρεώσεις της καθημερινής ζωής (Δόϊκου, 2002). Το δυσλεξικό άτομο στην είσοδο του στην κοινωνική ζωή πέρα από την έλλειψη κοινωνικών δεξιότητων που δυσχεραίνουν την κοινωνικοποίηση του, συχνά προσπαθεί να κρύψει τη δυσκολία του από τον κοινωνικό και επαγγελματικό περίγυρο, βιώνει το αίσθημα της ντροπής, του άγχους και της απομόνωσης.

Για την αντιμετώπιση της διαφαίνεται η ανάγκη για μια ολιστική αντιμετώπιση του φαινομένου όπου συνεργάζονται όλοι οι φορείς που εμπλέκονται στην εκπαίδευση και ανάπτυξη του παιδιού. Οικογένεια-σχολείο και ευρύτερη κοινωνία είναι οι αλληλοσυμπληρούμενοι κρίκοι που δουλεύουν ως ένα ενιαίο σύστημα με κοινό σκοπό την ανάδειξη των ικανοτήτων των παιδιών και την εξάλειψη των δυσκολιών τους ώστε να μπορούν να βγουν μετέπειτα στην αγορά εργασίας και να νιώθουν περήφανοι για τον εαυτό τους και για ότι κατάφεραν σαν μαθητές και γενικά σαν προσωπικότητες.


Δόικου- Αυλίδου, Μ. (2002). Δυσλεξία .Συναισθηματικοί παράγοντες και Ψυχοκοινωνικά προβλήματα. Αθήνα. Ελληνικά Γράμματα.
Herbert, M. (1999). Ψυχολογικά προβλήματα εφηβικής ηλικίας. Καλαντζή- Αζίζι, Α. (Επιμ.) Αθήνα. Ελληνικά Γράμματα.
Μπότσας, Γ. & Παντελιάδου, Σ. (2007). Μαθησιακές δυσκολίες βασικές έννοιες και  Χαρακτηριστικά. Βόλος.
Στασινός, Δ. (2015) (Έκδοση αναθεωρημένη). Ψυχολογία του Λόγου και της Γλώσσας. Ανάπτυξη και Παθολογία. Δυσλεξία και Λογοθεραπεία. Αθήνα: Gutenberg
Στασινός, Δ. (2016) (Έκδοση αναθεωρημένη). Η Eιδική Eκπαίδευση 2020 plus. Για μια συμπεριληπτική ή ολική εκπαίδευση στο νέο- ψηφιακό σχολείο με ψηφιακούς πρωταθλητές. Αθήνα: Παπαζήση    


                                                                             Βασιλική Κανδυλιώτη
                                                                               Ειδική Παιδαγωγός

To Pirgolexo © 2017